İsveç bütçesinden aslan payını kim kaptı ?

İsveç’in 2017 yılı bütçesi bugün heryıl olduğu gibi geleneksel töreniyle açıklandı. 

İsveç’in Maliye Bakanı Magdalena Anderson, İsveç halkına hediye niyetine sarı mavi kurdelayla bağlanmış bir tomar bütçe tasarısı dosyasıyla Bakanlıktan çıktı ve yanında bir basın ordusuyla bir kaç yüz metre ötedeki Meclis binasına yürüyüp giderek, kırmızı – yeşil koalisyon hükümetinin Sol  Parti’nin (Vänsterpartiet) dışarıdan desteğiyle hazırladığı 2017 yılı bütçe tasarısını, görüşülüp oylanması için Meclise (Riksdagen) sundu, sonra da bir basın toplantısıyla cümle aleme duyurdu !

İsveç’in yeni bütçesinden aslan payını ülkenin kralı aldı. 

İsveç kralı 16. Carl Gustaf’a ödenen yıllık sosyal yardım, 1,5 milyon kron daha artırıldı ve 137 milyon krona çıkarıldı. 

Kral dışında bütçenin kazananları ; çok çocuklu aileler, hastalık emeklileri, kira yardımı alanlar, kısmi mesaili çalışan işsizler, ehliyetsiz gençler, sığınmacılar ve yeni gelenler, belediyeler, çevreciler, küçük işletmeciler, evini yüksek karla satanlar ve ev tamiratı yaptıranlar oldu. 

İşte yeni bütçenin getirdiği yeniliklerin bazıları;

– İsveç Kraliyet ailesinin  yeme – içme, üst – baş gibi geçim giderlerini karşılamaları için  bir çeşit sosyal yardım gibi her yıl devlet hazinesinden aldıkları geçinme parasına (resmi ve kibarca dilde appanage), 1,5 milyon zam yapılarak 137 milyon krona çıkarıldı.

– Ehliyeti olmayan gençler isterlerse Devlet Öğrenim Kredisi Kurumu CSN’den 25 bin kron ehliyet kredisi çekebilecek. 

– ikiden çok çocuğu olanlara ödenen “fazla çocuk ek yardımı”na (flerbarnstillägg) üçüncü ve üstü çocuk başına ayda 126 kron zam yapıldı.

– Hiç geliri olmadığı ya da çok düşük olduğu için asgari hastalık ödencesi (garantiersättning) alan hastalık ve malülen emeklilerin (sjuk – och aktivitetsersättning) maaşlarına aylık brüt 187 kr zam yapıldı. 

Hastalık emeklilerine verilen “ek kira yardımı” (bostadstillägg) da ayda 100 kron artırıldı. Yani 200 bin civarındaki hastalık emeklisinin maaşına ayda toplam 287 kr zam yapılmış oldu.

Hastalık emeklilerinin maaşına 2003 yılından beri tek kuruş zam yapılmamıştı.

– Kira yardımı alabilmek için geçerli olan gelir tavanı yükseltildi. 

Önceden yalnız yaşayanlar (ensamstånde) için geçerli olan 117 bin kronluk üst sınır 127 bin krona, birlikte yaşayan çiftler (samboende)için geçerli olan 58.500 kronluk üst sınır 63.500 krona yükseltildi. Bu durumda daha önceki sınırın üstünde geliri olanlar ayda en fazla 167 kron daha kira yardımı alabilecek. 

– Ev satışından elde edilen karın tamamı için vergi ertelemesi (uppskov för reavinstskatt) yapılabilecek. 

Önceden sadece karın 1 milyon 450 bin kronluk bölümü için vergi ertelemesi yapılabiliyordu. Geri kalanın kazanç vergisinin hemen ödenmesi gerekiyordu. 

Bu sınırlama artık tamamen kaldırıldı. Elde edilen kar, kaç milyon olursa olsun tamamı için vergi ertelemesi yapılabilecek. 

Bundan sonra evini yüksek fiyata satıpta daha düşük bir fiyata ev satın alanlar için de vergi ertelemesi kuralları cömertce yumuşatıldı. 

Örneğin evini 1 milyon krona satıpta 300 bin kron kar ettikten sonra 800 bin krona satın aldığı yeni evine taşınan birisi daha önceki kurallara göre en fazla karının 100 bin kronu için bu haktan yararlanabiliyordu ama şimdi yeni kurallara göre karının 240 bin kronu için vergi ertelemesine hak kazanacak. Haliyle kar ne kadar çoksa farkta o kadar çok artmış olacak. 

Yalnız burada unutulmaması gereken sadece ertelenecek, yani er ya da geç bu kazanç vergisi bir gün ödenecek !


– İşsiz birisi artık en fazla 60 hafta süresince hem kısmi çalışabilecek hem de aynı zamanda işsizlik sigortasından kısmi işsizlik ödencesi alabilecek. 

 Bu kısmi çalışma (deltidsarbete) süresi daha önce sadece en fazla 75 gündü, şimdi 60 haftaya uzatıldı

Önceden işsiz birisi işsizlikten yarım gün para alıp, yarım günde en fazla 75 gün çalışabiliyordu. Bu süre sonunda ya bu kısmi işinde çalışmaya devam etmek ya da işi bırakıp tüm gün işsizlik yapmak zorundaydı. 

Örneğin işsiz kalmadan önce 25 bin kron aylığı olan birisi yarım gün kısmi mesai yaparak ayda 12.500 kron gelir kazanıyor ve aynı zamanda da yarım gün işsiz yazılarak ayda 10.000 kron da işsizlik kasasından alabiliyordu. Yani vergiden sonra eline toplam olarak yaklaşık 17.000 kron geçiyordu. 

75 gün sonra ya kısmi çalışmayı sürdürerek ayda net 10.300 kron alabiliyor ya da tüm gün işsiz yazılarak ayda net 14.000 kron alabiliyordu. Bu durumda da eline daha az para geçeceğinden dolayı hiç kimse çalışmıyordu. 

Şimdi ise 60 hafta boyunca hem kısmi mesaide çalışabilecek hem de işsizlik parası alabilecek.

– Belediyelere 10 milyar kron destek yardımı dağıtılacak. Belediyeler bu parayı canı istediği gibi nerede yararlı görüyorsa orada harcayabilecek.

– Sığınmacı kabulü sistemine ve sığınmacıların uyumu ve yeni gelenlerin işe yerleştirilmesine 3,5 milyar kron ayrıldı. 

Bu paranın 2,3 milyar kronu sığınmacı başvurusu işlemlerinin karara bağlanması için harcanacak. 

– Çevre ve iklim iyileştirmesi için 1,8 milyar kron harcanacak. 

Bu paranın büyük bölümüyle çevre dostu otomobilerin devlet katkısı primleri ödenecek. 

– Küçük işletmelere yeni istihdam yaratmaları için “büyüme desteği” (växastöd) olarak ve ev hizmeti – ev tadilatı kesinti desteği ( Rot och Rut avdrag) olarak 820 milyon kron harcanacak. 

Artık buzdolabı, çamaşır, bulaşık makinası gibi dayanıklı beyaz ev eşyası tamiratı da Rut kesintisi kapsamında olacak. 

390 milyon kron devlet ve özel sektör kuruluşlarının Ar-Ge ve inovasyon projelerine harcanacak.

– Vergi kaçağının önlenmesi amacıyla Vergi Dairesi’nin imkanlarının ve kapasitesinin genişletilmesi için 175 milyon kron harcanacak. 

– Polise ve gizli polis Säpo’ya 180 milyon kron harcanacak. 

– Kırsal alandaki internet geniş bant yatırımları için 100 milyon kron harcanacak.

Ne diyelim ?

İkinci vatanımız İsveç’e ve İsveç halkına hayırlı uğurlu olsun. 

TANER YILDIZ
 

 

 

 

   
 
  

 

  

 

 

Bir Cevap Yazın