Yeni yıl 2017 ye yeni İsveç yasalarıyla girildi !

Emekli aylıklarına ne kadar zam yapıldı ?

Ek çocuk parası ve konut kira yardımı ne kadar artırıldı ?

Kimlere doktor muayenesi bedava oldu ?

Kimler diş bakımı için tek kuruş ödemeyecek ?

Doğum kontrol hapları kimlere bedava verilecek?

İçkiye ve sinema biletine  ne kadar vergi zammı geldi ?

Sosyal yardım ne kadar artırıldı ?

Bisiklet ve eski ayakkabı tamir ettirmek niçin ucuzladı ?

Buzdolabı ve çamaşır makinası tamiratı masrafı niçin yarı yarıya düştü ?

Özel okullar hangi öğrencileri de kabul etmek zorunda olacak ?

Sahte polis arabası sürenlere ne yapılacak ?

Niçin herkese zorunlu plastik torba bilgisi verilecek ?

İsveç’in en yerleşik devlet geleneklerinden birisi de yeni çıkan yasaların genellikle her yeni yılın başında 1 Ocak’ta yürürlüğe girmesidir. Bu yıl da bu gelenek değişmedi.

İsveç’te 1 Ocak 2017 tarihinden itibaren geçerli olan ve çoğu insanı doğrudan ilgilendiren ya da gündelik yaşamını etkileyen bir dizi yeni yasa yürürlüğe konuldu.

İşte yeni 2017 yılında yeni yasalarının getirdiği yeniliklerden bir demet :

85 ve üstü yaşındakilere doktor muayenesi bedava

85 yaşının üstündeki herkes için sağlık ocağı (vårdcentral) gibi ilk aşama sağlık birimlerine yapacakları muayene ziyaretleri bedava oldu.

Gençlere diş bakımı bedava

Önceden 19 yaşına kadar olan ücretsiz diş bakımı (fri tandvård) üst yaşı 21’e çıkarıldı.

İki yıl daha her yıl 1 yaş daha yükseltilerek 2019 yılında 23 yaşına kadar herkese diş bakımı ücretsiz olacak.

Ayrıca diş bakımı devlet desteğinden (statliga tandvårdsstödet) yararlanma hakkı yaş sınırı bu yıl 22’ye 2018’de 23’e ve 201’da 24’e yükseltildi.

Genç kızlara doğum kontrol hapları bedava

21 yaşından küçükler için doğum kontrol hapları (p-piller) gibi gebelikten korunma ilaçları (preventivmedel) bedava oldu.

Fazla çocuk parasına zam yapıldı

3 ve daha fazla çocuk için ödenen ek çocuk parasına (flerbarnstillägg) ayda 126 kr zam yapıldı.

3 çocuğu olan ayda 730 kr, 4 çocuğu olan ayda 1740 kr ve 5 çocuğu olan ayda 2990 kr ek çocuk parası alacak.

Konut kira yardımına zam yapıldı

Konut yardımı (bostadsbidrag)  gelir tavanı yükseltildi. Çocuklu aileler daha çok kira yardımı alacak. Kira yardımı alma yıllık gelir tavan tutarı tekbaşınalara (ensamstående) 117.000 den 127.000 krona,evli çiftler (sambor) için 58.500 den 63.500′e yükseltildi.
Bu durumda bu ailelerin eline ayda 167 kr (yılda 2000 kr) daha fazla para geçecek.

Sosyal yardım azıcık artırıldı.

Daha öncekeri sosyal yardım (socialbidrag) diye anılan geçim desteğine (försörjningsstöd) temel alınan ülke normu (riksnorm) yüzde 1 oranında artırıldı.

Tek başına (ensamstående) olanlara aylık geçim yardımı 30 kron artarak 2.980 kr ve çiftler (sambor) için 50 kr artırılarak 5.370 kr oldu.

Çocuk başına yaş durumuna gören değişen aylık geçim yardımı 20kr artırılarak örneğin 19 -20 yaşındaki bir aile bireyi için 3.570 kron oldu.

Ülkenin tümü için geçerli olan bu genel norm herkese eşit olarak veriliyor ve yemek, giyecek, temizlik, sigorta primi, günlük gazete, telefon, TV aboneliği ve serbest zaman etkinliği giderlerini kapsıyor.

Emekli aylıklarına zam yapıldı

Asgari emeklilik (Garantipension) aylıklarına yüzde 1,1 oranında zam yapıldı.
Asgari emeklilik maaşı ayda brüt 7.863 kr olan bir yoksul emeklinin eline ayda net 78 kr daha fazla geçecek.

Gelir emekliliği aylığı ve konut ek yardımı (inkomstpension och bostadstillägg)  yüzde 2,8 oranında yükseldi.

Emeklilik aylığı ayda brüt 14.000 kr olan bir gelir emeklisinin eline ayda net 260 kr daha fazla geçecek.

Aylık brüt maaşı daha yüksek olanların  maaşına bağlı olarak eline daha yüksek net para geçecek.

Bisiklet ve ayakkabı tamiratı ucuzladı

Bisiklet, çanta, ayakkabı elbise, perde ve havlu gibi deri ve tektil ürünleri tamiratındaki Moms oranı (yüzde 25’ten yüzde 12’ye) yarıya düşürüldü.

Bundan dolayı 2016 yılında 250 krona yaptırılan bu türden bir tamirat artık 2017’de 224 krona yaptırılacak. Beyaz eşya tamiratı da Rut kapsamına alındı

Beyaz eşyanız bozulduğunda, tamirat parası genellikle yenisinin fiyatından yüksek olduğu için artık çöpe atmayacak, öncekine göre yarı yarıya daha ucuza tamir ettirilebileceksiniz.

Ev hizmetleri giderlerini vergiden düşme kesintisi (rutavdrag) buzdolabı, buzluk, ocak, çamaşır makinesi ve diğer dayanıklı beyaz eşyaların tamirat giderlerinde de geçerli olacak. Yani bu cihazların tamirat masrafının yarısı ödediğiniz  gelir verginizden düşülerek sizin adınıza tamiratçı firmaya ödenecek.

Ancak bundan yararlanmak için ustayı / tamirciyi evinize çağırmak ve tamiratı evde yaptırmanız gerekecek.

Beyaz eşyanızı tamirhaneye götürdüğünüz takdirde bu haktan yararlanamazsınız.

Sinemaya gitmek pahalandı

Sinema biletinden alınan kdv (moms) vergisi dört misli artırılarak yüzde 6‘dan yüzde 25‘e yükseltildi.

İşe gitmek pahalandı

2017 yılı deklarasyonunda işe yolculuk gideri kesintisi (resavdrag) yapılabilmesi için yolculuk giderinin en az 11 bin kron olması gerecek. Yani daha önce 10 bin kron olan alt sınır tutarı şimdi 11 bin krona yükseltilmiş oldu.

İçki zamlandı

Hükümet halk sağlığını korumak amacıyla) 1 Ocak’tan itibaren alkol vergisini yükseltti.

Bir şişe sert içki (örneğin viski, votka) 2 kr, bir şişe şarap 95 öre ve bir şişe bira 25 öre pahalandı.


Çevre dostu hizmet otosu kullanım gideri biraz arttı

İşinde şirkete ait çevre dostu hizmet otosu kullananların (miljövänlig tjänstebil) vergiye tabi sınır tutarı 16 bin krondan 10 bin krona düşürüldü. 2016’ya göre aradaki bu 6 bin kronluk fark için de öncekine göre yararlanma vergisinin ödenmesi gerekecek.

Engelli otomobili satın almak pahalandı

Engelli birisinin kullanımına uygun hale getirilen engelli otomobili  (handikappbil) için verilen temel yardım oranı yarı yarıya indirildi. Aynı zamanda bu destek yardımından yararlanmak için geçerli olan yıllık gelir tutarı üst sınırı da yükseltildi.

Daha düşük devlet vergisi ödenecek.

Devlet gelir vergisine (statligt inkomstskatt) tabi yıllık kazanç üst sınırları 8.900 ve 12.700 kron yukarı çekildi.

Bu durumda ayda 36.575 kron geliri olanlar yüzde 20 oranındaki devlet gelir vergisini de ayrıca ödeyecek.

Aylık 53.208 kron geliri olanlar ise yüzde 25 oranında devlet gelir vergisi ödeyecek.

Böylece ayda 36.900 kr kazanan birisi yılda 860 kr, ayda 53.000 kazanan birisi de yılda 1160 kr daha fazla vergi ödeyecek.

Konut satış gelirinin tümünün vergisi ertelenebilecek

Hükümet konut piyasasındaki hareketliliği sağlamak amacıyla daha önce özel konut satışından elde edilen karın, kazanç vergisinin ertelenebildiği en fazla 1.450.000 kronluk tavan tutarı kaldırarak ne kadar olursa olsun tamamına geçici olarak 2020 yılına kadar vergi erteleme imkanı tanındı.

Tek kişilik firmalara istihdam desteği verilecek

Firmasında hiçbir işçi çalıştırmayan bir firma bir kişiyi işe aldığı takdirde yüzde 10,21 oranındaki emeklilik sigorta primi dışında diğer sosyal vergilerini ödemeyecek. Yani yüzde 31,42 oranındaki normal işveren vergisi yerine sadece emeklilik sigortası primini ödeyecek. 

Bunun için yeni işe alınan kişinin en erken 1 Nisan 2016’da işe başlamış olması, haftada en az 20 saat çalışması ve istihdam süresinin en az 3 ay olması gerekiyor. Bu destek en fazla 25.000 krona kadar brüt aylık için geçerli olacak. Bunun üstündeki maaşın vergisi diğerleri gibi normal oranda ödenecek.

Bu yeni kurallar 2021 yılına kadar yürürlükte kalacak.

Küçük esnafa Moms (Kdv) muafiyeti

Küçük esnaf kazancı tutarındaki Moms (kdv) üst sınırı aşağı çekildi.

Örneğin bal ya da elektrik üreten birisinin  yıllık 30 bin krona kadar olan cirosu moms’tan muaf olacak.

Tutukluların hakları güçlendirildi

AB hukukuna uygun olarak gözaltına alınan ya da tutuklanan çocukların, ebeveynlerine niçin tutuklandıkları konusunda bilgi verilmesini talep etme hakkı olacak.

Ayrıca tutuklular hiçbir kısıtlamaya tabi tutulmaksızın avukatıyla başbaşa ve telefonla konuşabilecek ve mektup yazabilecek.

Sahte polis arabalarına artık ceza kesilebilecek

Polis ve gizli polis Säpo‘nun adının, logosunun ya da başka sembollerinin özel otomobillerde kullanılması ve polis aracına benzetilmiş araçlarla trafiğe çıkılması yasak olacak.

Bu yasağı çiğneyenler para cezasıyla cezalandırılacak.

Daha önce isteyenler otomobillerine polis yazısı ya da logosu yazabiliyor, isterlerse otolarını polis aracı renklerine boyayabiliyorlar ve polis buna karşı birşey yapamıyordu.

Özel okullar sığınmacı çocukları da kabul edecek

Hükümet özel okullara yerleştirme yönetmeliğinde değişiklik yaptı.

Artık sırada bekleme süresine göre öğrenci kabul eden özel okullar da (friskolor) yeni gelen öğrencileri; örneğin 2 yıldır İsveç’te olan bir sığınmacı çocuğu da okula kabul etmekle yükümlü olacak.

Belediyelerin yetişkin eğitiminden yararlanmak kolaylaştı

Belediyelerin verdiği yetişkinler eğitiminden (komvux) yararlanmak için daha önce aranan bir meslek lisesi proğramına gitmiş olma şartı kaldırıldı. Ayrıca meslek yüksek okuluna giriş şartını doldurmak için lise seviyesinde yetişkin eğitimi alma hakkı genişletildi.

Yeni kiralık konutlar için devlet desteği

İl özel idareleri, nüfusu artan ve konut sıkıntısı çekilen bölgelerde yeni yapılacak ya da konuta dönüştürülecek kiralık evler ve öğrenci evlerine yatırım desteği verecek. Bu yeni konutların enerji tasarruflu olması şartı aranacak.

Destekler 15 yıl süreli ve belli koşullara bağlı olacak.

Örneğin konutların aylık kira seviyesi, kiracılarda aranacak aylık gelir tutarı, konutların herkese açık biçimde kiraya çıkarılması gibi koşulların yerine getirilmesine bakılacak.

Ev sahibi konut desteğiyle yaptırdığı kiralık evi başka bir amaçla kullanılmak üzere satamayacak.

Plastik torba bilgilendirmesi yükümlülüğü getirildi

Plastik torba satıcıları ya da plastik torba kullanacı mağazalar, plastik torbanın çevreye yaptığı olumsuz etki ve kullanımının azaltılmasının çevreye sağlayacağı olumlu katkı ile  nasıl daha az torba kullanılacağı ve her yıl piyasaya ne kadar plastik torba sürüldüğü konusunda tüketicileri bilgilendirmekle yasal yükümlü olacak !

Ne diyelim ?

İsveç’in yeni yasaları yeni yılda İsveçlilere ve yeni İsveçli sizlere hayırlı ve uğurlu olsun !

TANER YILDIZ

Bir Cevap Yazın