İsveç Milli Günü 6 Haziran niçin ve nasıl kutlanır ?

6 Haziran 500 yaşındaki İsveç ulusunun tek Ulusal Bayram Günü’dür (Nationaldagen).

İsveç’te adı “Ulusal Gün” (Nationaldag)olan ve ulusal bayram olarak kutlanan 6 Haziran’ın bir diğer adı da “İsveç Bayrağı Günü” dür. (Svenska Flaggans Dag)

Bir başka adı da “Bağımsızlık Günü (Självständighetsdagen) ya da “Gustav Günü” dür. (Gustavsdagen)

Niçin 6 Haziran’da kutlanır ?

İsveç tarihinde farklı yılların iki ayrı 6 Haziran günlerinde yaşanan ve ülkeyi şekillendiren iki ayrı çok önemli tarihsel olay bugüne ulusal bir renk ve anlam kazandırmıştır.

isveç'e bağımsızlığını kazandıran Büyük İsveç Kralı Gustav Vasa.isveç’e bağımsızlığını kazandıran Büyük İsveç Kralı Gustav Vasa.

1. Tarihi olay; Gustav Vasa İsveç kralı oluyor.

İsveçli Gustav Vasa, İsveç üzerindeki hükümranlığını pekiştirmek için 1520’de başkenti işgal eden ve İsveçli muhaliflere karşı Stockholm Katliamı’nı yapan (Stockholms blodbad) Danimarka kralı 2. Kristian‘a başkaldırmış, 1521 de İsveç’in kurtuluş savaşını başlatmış ve 1523 de bu savaşı kazanarak İsveç’i Danimarka’nın boyunduruğundan kurtarmış ve kendi hanedanlığında bağımsız bir krallık yapmıştı.

Soylu bir aileden gelen Gustav Vasa (Eriksson) 6 Haziran 1523‘te henüz 27 yaşındayken İsveç Kral’ı seçilmiş ve bağımsız İsveç’in ilk kralı olarak 1560’a kadar tam 37 yıl süresince İsveç tahtında oturmuştu.
Gustav Vasa 24 Haziran 1523’de Stockholm’a beyaz at sırtında Zafer Girişi yapıyor.

Gustav Vasa devleti yeni baştan örgütleyip İsveç uluslaşmasının sağlam temellerini teker teker atmaya başlamış; ilk önce yönetimi merkezileştirip, bürokrasiyi güçlendirerek tam hakimiyetini sağlamış, Katolikliği terkederek Papa’nın dini ve siyasi etki alanı dışına çıkmış, bunun yerine Protestanlığı devlet dini yapmış ve İsveç kilisesini doğrudan kendine bağlamış ve devlet kilisesi yapmış, böylece reformları için ihtiyaç duyduğu finansı kilisenin elinde tuttuğu muazzam hazineden karşılamış, adım adım ilerleyerek bağımsız bir “İsveç ulusu” yaratmış ve İsveç tarihine adını altın harflerle “Büyük İsveç Kral’ı Gustav Vasa” olarak yazdırmıştı.

Vasa hanedanlığı, hem erkek hem de kadın tarafından soyu kuruduğu için 1654’de sona ermişti.

2. Tarihi olay; Yeni İsveç Anayasası kabul ediliyor.

Bugünkü modern İsveç’in, özgürlükçü demokrasisi ve hukuk devletinin temelini atan, gelişmesini sağlayan ve kralın geniş yetkilerini sınırlayan yeni İsveç Anayasası‘da yine bu gün de, 6 Haziran 1809‘da kabul edilmişti.

İlk milli gün kutlaması ne zaman ve nasıl yapılmıştı ?

6 Haziran’a ulusal gün göndermesinde bulunan ilk kutlama töreni, İsveç’in dünyaca ünlü açık hava müzesi Skansen‘in kurucusu Artur Hazelius‘un 1893‘te Skansen’de düzenlediği Bahar Festivali’nin finalini 6 Haziran günü görkemli bir “Bayrak Geçidi” ile kapatmayı tercih ederek günün milliliğine vurgu yapmasıyla başladı.

Daha sonra 6 Haziran 1916‘da kurulan ve halka İsveç bayrağını sevdirmeyi ve sahiplendirmeyi amaçlayan “İsveç Bayrağı Derneği“nin ilkini aynı yıl düzenlediği küçük çaplı bir geleneksel bayrak töreniyle de bugüne dek kutlanageldi.

Sorduğunuzda, kimi İsveçlinin bu günün niçin milli bayram günü olarak kutlandığını bilmediğini size söylediğinde sakın şaşırmayın ve ona kızmayın !

Çünkü bu gün çok değil daha 1983 yılında Milli Bayram Günü olarak resmen tanındı ve şunun şurasında 2005 yılında da Milli Tatil Günü olarak ilan edildi.

Nasıl kutlanır ?

Geleneksel ve törensel kutlamalar Saray da ve Skansen‘de yapılır. İsveç Kralı, Saray’ının belli bölümlerini bu günde halkın çatkapı ziyaretine açar !

İsveç Sarayı önünde görkemli bir Ulusal Gün Kutlaması.

Bunun dışında her kimin paşa gönlü nasıl istiyorsa öyle kutlar ya da hiç kutlamaz !

Örneğin bu İsveçli aile İsveç Milli Günü’nü, ülkenin her her yanına adil olarak serpiştirilmiş ve herkesin kısacık bir yürüyüşle ulaşabildiği korunaklı göller ve ırmaklardan birinde ailesiyle bayraklı sandal gezintisiyle kutlamayı tercih etmiş !

İsveç’in gösterişsiz, kullanışlı ve aşı boyalı yazlık barakaları İsveç Milli romantizminin bir sembolüdür

Hangi yaştan ya da toplumsal sınıftan olursa olsunlar tüm İsveçliler yemyeşil kırlarına ve bakımlı doğalarına aşıktırlar.

Bu yeni yaz günü tatilini ailecek ya da dostlarla pikniğe çıkarak ya da mangal yaparak ve mutlaka ara sıra küçük bir mavi-sarı bayrak sallayarak eğlenceli olarak kutlamak bir adet olma yolundadır.

Resmi bir kutlama kuralı yoktur ama toplu ve törenli bir kutlamada “günün mana ve ehemmiyetine” değinen bir konuşma yapma, bol bol bayrak sallama, geçit yürüyüşüne katılma ve şarkılar söyleme ve günü açık havada kırda geçirme, yerel kıyafetler giyme gibi kimi gelenekleri vardır. Milli gün kutlaması halk arasında pek de yaygın olmasa da ulusal romantizme düşkün belli bir kesimde 100 yıldır yapılmaktadır.

Kutlamalarda genellikle gösteriler yapılır ve her taraf irili ufaklı İsveç bayraklarıyla donatılır.

İnce uzun ülkenin her yerinde bolca bulunan tüm resmi ya da özel bayrak direklerine asılan İsveç bayrağı, İsveç’in özgür semalarında özgürce dalgalanır !

Kimileri de değnekli küçük bayrağını evlerinin duvarlarında ya da balkonlarında dalgalandırır !

Hafif eğik biçimde evlerin, özellikle su kenarlarındaki ve yemyeşil kırlardaki kırmızı aşı boyalı küçük yazlık barakaların (stuga) ön cephe ve teras duvarlarına takılan bu değnekli küçük bayraklar pek yakışır !

Ayrıca çoğu belediye otobüsleri bu günde ön tepelerinde çifte bayrak dalgalandırarak sefer  yapar.
Ayrıca çoğu belediye otobüsleri bu günde ön tepelerinde çifte bayrak dalgalandırarak sefer  yapar.

Bu günde İsteyen yabancı isterse kendi bayrağını da evine ya da arabasına tek başına ya da İsveç bayrağıyla birlikte asabilir. Bunu yapmaya hakkı vardır ve bu kesinlikle yasak falan da değildir !

Skansen’de milli gün kutlaması !

İsveç milli günü en güzel ve en geleneksel haliyle Skansen’de kutlanır.

Geleneksel biçimiyle İsveç Milli Açık Hava Müzesi Skansen’de yapılan büyük kutlamaya kral ve İsveç mili folklor kıyafeti giyen kraliçe ile prens ve prensesler de halkla birlikte katılır.

İsveç Kralı Karl Gustaf, kraliçe Silvia ve veliaht prenses Viktoria Skansen’deki geleneksel Milli Gün Kutlamasında halkı selamlıyorlar.

Gustav Vasa soyundan gelmeyen İsveç’in şimdiki Kraliyet ailesinden: Kraliçe, Veliaht prensesler ve veliaht torun prenses bu günde mavi- sarı İsveç Milli Giysi’si giyerler…

Kraliyet ailesinin anlı şanlı ve üniformalı Kraliyet Atlı Muhafız Taburu eşliğinde süslü Saray arabalarında Skansen’e gelişini, meşhur Strandvägen’in (sahil yolu) ve köprünün iki yanına sıralanmış yüzlerce meraklı ve güleryüzlü İsveç’li ve yeni isveçli el sallayarak izler.

İsveç veliaht prensesi Viktorya, eşi prens Daniel ve kızları küçük veliaht prenses Estella Skansen’e kortejle giderken yol kenarına dizilmiş halka el sallıyorlar.

Skansen’in 15 bin kişilik büyük sahne meydanında yapılan sade törende konuşmalar yapılır, sahne gösterileri düzenlenir, şarkılar söylenir.

Kraliyet ailesi her yıl Skansen kutlamalarını onurlandırır !

Tören, İsveç Milli Marşı “Du Gamla Du Fria” hep bir ağızdan okunarak bitirilir.

Başka neler yapılır ?

Çoğu İsveçli tatil günü olmasını fırsat bilerek bu bayram gününü doğuştan aşık ve alışık oldukları bakımlı açık kırlarda, korunaklı doğal parklarda  ya da İsveç’in her tarafına adilce serpiştirilmiş ve kirletilmemiş yüzlerce gölde ve nehirde tekne, sandal ve kano gezintisiyle geçirir.

Kimisi ailesiyle ya da dostlarıyla biraya gelerek, birlikte yiyip içip eğlenmeyi, kimileri de evinde kendi başına “kafasını dinlemeyi” ve dinlenmeyi tercih eder.

Stockholm Belediye Saray’ında her yıl Yeni İsveçliler töreni yapılır.

Yeni İsveçli olan göçmenlere bu günde ne verilir ?

Kimi belediyeler örneğim Stockholm belediyesi yıl içinde İsveç vatandaşlılığına geçmiş olan göçmen kökenli yeni İsveçliler için 6 haziran’da özel bir vatandaşlık kutlama töreni düzenler. Hep birlikte İsveç’in milli marşı “du gamla du fria” yı söylenir.

Yeni İsveçli ve çok sevinçli bir göçmen çifti Stockholm’un ünlü tören salonu Mavi salonda (blå hallen) her yıl yapılan “Yeni İsveçliler” töreninde.

İsveç vatandaşlığına geçenler tebrik edilir ve bu yeni İsveçlilere anı olarak saklasınlar ve dostlarına göstersinler diye özel bir sertifika ve teşekkür belgesi verilir.

İki göçmen kökenli yeni isveçli İsveç vatandaşlığı sertifikası ve teşekkür belgesini almaktan çok memnun görünüyor !

İki göçmen kökenli yeni isveçli İsveç vatandaşlığı sertifikası ve teşekkür belgesini almaktan çok memnun görünüyor !

İsveç’in kutlanası hangi ulusal değerleri ve nitelikleri var ?

İsveç 1983 yılına kadar bir resmi bir Milli Günü olmayan devletlerden birisiydi. Milli Gün kutlaması, aslında övünmeyi pek de sevmeyen alçakgönüllü İsveçlilere her yıl 6 Haziran’da 500 yıldır kesintisiz süren bağımsızlıklarını kutlamalarını, zengin ulusal miraslarından gururlanmalarını ve Ulusal Gün kutlaması kıvancı yaşayarak ulusal bilinci ve birlikteliklerini canlı tutmalarını amaçlıyor.

Bunları amaçlamakta da çok haklılar. Çünkü İsveç’in hem eski hem de bizim gibi yeni İsveçlileri olarak bu Ulusal Gün’de kutlamamız gereken o kadar çok ulusal değerleri ve değerli hazineleri vardır ki !

Örneğin;

Kırmızı aşı boyalı, her mevsimde sağı solu mutlaka çiçekli ve minnacık bahçeli minik minik yazlık kulübe evleri,
Tertemiz, bakımlı ve bakire eşsiz doğası,
Yemyeşil ve çeşitli çicekli açık kırları,

Zengin ve gelişmiş kültür hayatı,
Eşitlikçi İsveç sosyal refahı,
Dürüst, uysal ve barışçı halkı,
İyi eğitimli,
nitelikli, terbiyeli ve medeni insanları,
Çağdaş ve uygar yaşam tarzı,Halkının kararlı hakşinaslığı ve insancıl değer yargıları,

Dünyayı kendilerine hayran bırakan ve tüm insanlara yararı olan buluş ve icatları,
Alfred Nobel gibi değerli bilimadamları,
Olof Palme gibi politikacıları, Ingemar Bergman gibi sinemacıları,
Björn Borg gibi sporcuları,
ABBA gibi müzisyenleri,

Geniş hoşgörüleri ve toleransları,
Uzlaşı arayışları ve ısrarla kavgadan kaçınışları,
Özgürlükçü liberal demokrasisi,
Bağımsız ve mutlaka
hakgözetir adaleti,
Her vatandaşına eşit hizmet vermeye odaklanan ve son derece şeffaf ve hesap verir olan devleti,
Vatandaşına bir yanlış yaptığında kendisini kendiliğinden üst makama ihbar eden devlet kurumları,

Dünyayla boy ölçüşen çok sayıdaki çok uluslu şirketleri
Çok gelişmiş ve üretken sanayisi,

Dünyaca
meşhur bilim ve teknolojisi,

Özenli, işlevsel ve gösterişsiz mimarisi,
Engellileri de gözeten düzenli ve yemyeşil şehirleri,
Korunaklı ve kullanışlı geniş doğal parkları,
Adım başında dingin gölleri ve çağlayan dereleri,

Çok zengin içerikli çeşit çeşit müzeleri ve kütüphaneleri,
Dünyanın en eskilerinden olan ve dünyaca tanınan üniversiteleri
Herkese çoğu bedavaya açık tutulan çok kaliteli ve çok yaygın spor tesisleri

Kadın- erkek eşitliği,
Herkesin istediği gibi yaşayabilme serbestliği,
İnsan, çocuk hak ve özgürlükleri,
Köklü ve yüzyıllardır yaşatılan çoğu kendine has özgün gelenekleri,
Son 200 yılı savaşsız geçirilen ve kesintisiz 500 yıldır süren bağımsızlık dönemi

gibi saymakla bitmeyen, diğer ulusların gıptayla baktıkları ve parmaklarını ısırdıkları bu nitelikleriyle göz dolduran, çokca soğuk, çokca karanlık ama gerçekten dünyada en iyi yaşanılacak olan bir dünya harikası küçük ülkedir İsveç  !

Ne diyelim ?

Herkesin Milli Bayramı kutlu olsun diyelim ve 6 Haziran İsveç Milli Günü’nü içtenlikle tebrik edelim!

Her ülke kendine göre iyidir ve güzeldir ama bana göre İsveç bunların en iyisi ve en güzelidir, üstelik artık bizim de ülkemizdir !

Değerini bilelim ve Sezar’ın hakkını Sezar’a dürüstçe verelim !

TANER YILDIZ 

Havadan çekilmiş Harika Stockholm videosu için lütfen tıklayın:

Bir Cevap Yazın