İsveçliler gırtlağa kadar borç içindeler !

İsveç halkının toplam borcu ne kadardır?

Konut kredisi borcu niçin rekor kırmıştır?

Konut balonu ne zaman patlayacak?

Konut faizleri ne zaman yükselecek?

Kimler borç batağında batacak?

1 milyon kron için ne kadar düşük bir faiz ödeniyor?

İsveçliler bir kaç yıldır 1 milyon kronluk bir konut kredisine aylık kabaca 1000 kron gibi düşük tutarda bir faiz ödüyorlar bunun da yüzde 30'unu yani 300 kronunu vergi iadesi olarak geri alıyorlar.

Bir başka deyişle 1 milyon kronluk bir konut kredisi için günlük 25 kron (bir fincan kahve parası) aylık 700 kron (bir park cezası) yıllık ise toplam 9000 kron (bir aylık belediye evi kirası) faiz ödüyorlar !

İsveç'in yeni 100 kronluk banknotunun ön yüzünü dünyalar güzeli ünlü sinema oyuncusu İsveçli Greta Garbo süslüyor !

Böylesine neredeyse bedavaya maliyeti olan, yeni çıkarılan ve çoğunun üzerinde bir ünlü İsveçli kadın resmi olan göz kamaştırıcı gıcır gıcır sarışın dilber kronlar, en muhafazakar İsveçlileri bile baştan çıkarıyor !

İsveç Merkez Bankası (Riksbanken) 2015 yılından beri repo faizini yüzde – 0,50 seviyesinde tutuyor.

Bundan dolayı da bankalar parasını bankaya yatıran mevduat sahiplerine herhangi bir faiz ödemiyorlar hatta bazı bankalar halktan bedavaya toplayıp, faizle sattıkları para için ayrıca işlem ücreti adı altında masraf bile kesiyorlar !

Yani parasını bankaya yatıran vatandaş tek kuruş faiz alamadığı gibi kimi durumlarda ayrıca bir de bankaya "kasa kirası" gibi üste para ödüyor !

Hane halkının özellikle konut kredisi olmak üzere toplam borcu gün geçtikçe katlanarak artarken buna bağlı olarak İsveç halkını haraca bağlayan dört büyük bankanın yıllık karları ise yine katlanarak artarak rekor üstüne rekor kırıyor.

Halen süren "çok düşük faiz" şenliğinde İsveçliler, bankalardan neredeyse bedavaya çektikleri borç parayla aşırı yüksek fiyata konut ve otomobil alıyorlar, bu yetmiyormuş gibi bir de yine borçlanarak tatile bile gidiyorlar !

Evinin piyasa değeri düşük faizden dolayı aşırı artan ve durduk yere milyoner olan bazı konut sahipleri ise konutlarını bankamatik gibi kullanıyorlar.

Paraya sıkıştıklarında ya da daha fazla tüketmek istediklerinde konutlarının üzerine fazladan kredi çekip bunu tüketimde harcıyorlar !

Her İsveçlinin ortalama 400 bin kron borcu var !

İsveç hane halkının 2017 yılı ilk çeyreğindeki toplam borcu tam tamına 3 trilyon 913 milyar 885 milyon krondur, SCB'nin taptaze istatistiki verilerine göre !

Bunun 215 milyar 616 milyon kronu öğrenim kredisi borcu.

Bu toplam borcun yüzde 80'i konut kredisi borçlarından oluşuyor.

İsveçlilerin toplam borçları İsveç'in yıllık milli gelirinin yüzde 88'ine tekabül ediyor.

10 milyon nüfuslu İsveç'te (İsveç'e yerleşen 1 milyondan fazla sığınmacılarda dahil) kişi başına düşen borç miktarı yaklaşık 400 bin krondur !

İSVEÇ'TE KONUT KREDİSİNDE ÜRKÜTÜCÜ BİR REKOR KIRILDI !

İsveç hane halkının toplam konut kredisi haziran ayında ilk defa 3 trilyon kronu aşarak 3 trilyon 5 milyar krona ulaştı.

İsveç İstatistik Merkez Bürosu SCB'nin verilerine göre İsveç konut kredisi; sadece son bir ayda 30 milyar kron ve son bir yılda 200 milyar kronluk bir artışla yıllık yüzde 7,5 büyüdü.

Haziran ayı hane halkı ortalama konut kredisi faiz oranı yıllık yüzde 1,57 ve ortalama değişken (rörlig) faiz oranı ise yıllık 1,55 seviyesinde gerçekleşti.

İsveç'te evin piyasa değerinin yüzde 85'i kadar konut kredisi alınabiliyor.

Aylık geliri yüksek ve ödeme gücü yerinde olan çoğu kimse geriye kalan yüzde 15'i de birazcık daha yüksek faizli tüketici kredisi olarak yine bankalardan borç olarak alabiliyor !

Yani aslında kimileri için ev alırken kendi cebinden hiç para vermesine bile gerek kalmıyor !

Geçen yaza kadar borcun ana parasını ödemeye bile gerek yoktu ve kira öder gibi sadece aylık faizi ödemek yetiyordu ve bu durumda çoğu seçkin semtteki lüks evlerde neredeyse "bir belediye sosyal konutu kirasından" da daha ucuza oturulabiliyordu !


İsveç'te sıfırın altında eksi faizden dolayı konut kredisi değişken faizlerinin (rörlig ränta) yıllık yüzde 1,24 – 1,55 aralığında rekor düşük seviyelerde gezinmesi ve özellikle İsveç'e son yıllarda artan mülteci göçüyle nüfustaki hızlı artış nedeniyle başgösteren konut sıkıntısı, başta Stockholm, Göteborg ve Malmö'de ev fiyatlarını kelimemin tam anlamıyla uçurdu !

Daha bir kaç yıl önce Stockholm'da 3 -4 milyon krona satılan evler şimdilerde 7 – 8 milyon kronlara satılmaya başlandı.

Ülkenin önde gelen iktisatçıları son yüzyılın en düşük konut kredisi faizi nedeniyle ulaşılan bu akıl almaz borç rakamlarını çok tehlikeli ve korkutucu buluyorlar ve bu ağır borç yükünün İsveç halkı tarafından bir alarm sinyali olarak değerlendirilmesi ve gelecek yıl 2018 ortalarından itibaren yükselmeye başlayacak olan konut kredisi faizlerine hazırlık yapmak için şimdiden düzenli olarak bir kenara ayrıca para biriktirilmesini ve mümkün olduğunca borç miktarının azaltılmasını (en az evin değerinin yüzde 70'i) tavsiye ediyorlar.

Uzmanlara göre evin değerinin yüzde 80 – 90'ı oranında banka kredisi çekerek şimdiki yüksek fiyattan ev alanların, bir çeşit kumar oynadıklarını ve faizler yükselip geleneksel ve alışılmış normal seviyeleri olan yüzde 5 – 6'lara gelince birden bire iki üç misli artacak olan şimdiki faizlerini ödeyemeyeceklerini söylüyorlar.

Yükselen faiz dolayısıyla evlerinin balon gibi şişirilmiş olan piyasa değeri düşeceği için de pahalıya aldıkları evi ancak çok zarar ederek elden çıkarabileceklerini (eğer satabilme imkanı bulabilirse !) vurguluyorlar.

Bu durumda olanların aslında ihtiyaçları olmayan büyük evlerini faizler yükselmeden önce satıp, daha küçük ve düşük fiyatlı konutlara taşınmasını salık veriyorlar.

Uzmanlar gelecek yıldan itibaren artacağı neredeyse kesinleşen faiz oranlarından dolayı "konut balonun er ya da geç patlayacağını" bu nedenle şimdilerde yüksek fiyattan konut alan ve borçlanmaktan hiç korkmayan özellikle tecrübesiz genç çiftlerin faizlerini ödemekte çok zorlanacakları büyük bir borç riski altına girdiklerini belirtiyorlar.

Ne diyelim ?

Bir kaç ata sözümüze değinelim !

Ayağımızı yorganımıza göre uzatalım !

Ne kadar ekmek o kadar köfte misali ekmeğimize göre köfte ısmarlayalım !

Borç yiyenin kesesinden ve geleceğinden yediğini unutmayalım !

Bu faiz sefasının böyle sürüp gideceğini sanmayalım ve her inişin bir de terleten yokuşu olduğunu hatırlayalım !

İçki içelim güzelleşelim ama ocak söndüren kumar oynamaktan uzak duralım ?

TANER YILDIZ

İsveçliler gırtlağa kadar borç içindeler !” üzerine bir yorum

  1. Fırat

    Bilgilendirmenizi düşüncelerinizi okuyorum tşk ler
    Bildiğim birçok Norveçli ve İsveçli mevduat sahipleri birkısım paralarını Türkiye’de bankalarda yüksek faizde değerlendiriyorlar harcamalarınıda Türk bankalarından aldıkları kredikartıyla çözüyorlar

Bir Cevap Yazın