Mezarda emeklilik İsveç’e de geldi !

İSVEÇ EMEKLİLİK YAŞINI 3 YIL UZATTI !

İsveç’te artık normal emekli olmak için tam 53 yıl çalışmak gerekiyor !

Sosyal demokrat parti ve sağcı partiler birleşip bir gecede en erken genel emeklilik yaşını 61’den 64’e ve normal emeklilik yaşını 67’den 69’a yükselttiler.

Emekli dostu söylemleri olduğu için Sol parti V ve aşırı sağcı SD’yi dışlanarak Sosyal demokrat parti S, Moderatlar M, Center parti C, Liberaller L ve Hristiyan demokratlar KD’den oluşturulan Emeklilik Grubu (pensiongrupoen) halka hiç duyurmadan ve tartışılmadan kapalı kapılar ardında karar alıp kendi aralarında anlaştılar ve bunu dün resmen açıkladılar.

Nüfusunun yaklaşık dörtte biri emekli olan İsveç’in yeni emeklilik reformuna göre şimdi 61 olan ön emeklilik yaşı kademeli olarak şöyle yükseltildi:

2020 yılında 62 yaş (61’den 62’ye)2023 yılında 63 yaş (62’den 63’e)
2026 yılında 64 yaşında (63’ten 64’e)

Normal genel emeklilik yaşı ise (yani çalışma hakkı yaşı) buna bağlı olarak şöyle değiştirildi:

2020 yılında 68 yaş (67’den 68’e)
2023 yılında 69 yaş (68’den 69’a)

Bu kötüleşmeden düşük gelirli işlerde çalıştığı ya da yeterince çalışmadığı için geçinebilecek bir emeklilik aylığını kazanamamış olanlara ödenen “asgari emeklilik (garantipension) da payını aldı.

Buna göre şimdi ancak 65 yaşında alınabilen garanti emeklilik aylığına artık 66 yaşında bağlanabilecek.

2023 yılında 66 yaş (65’ten 66’ya) 2026 yılında 66’dan ortalama yaşam süresi artışına göre yeni bir yaş.

Ayrıca genel emekliliğin bir parçası olan ve 800 değişik fona yatırılabilen prim emekliliği sistemi gözden geçirilip emekli tasarruflarının zarar etmesini önlemek için kuralları sertleştirilecek.

şimdiki uygulamada 61 yaşında ön emekli ve 65 yaşında normal yaş emeklisi olunabiliyor ancak eski 65 yaşı emekli aylığını tam olarak hak edebilmek için 67 yaşına kadar çalışmak gerekiyor. Yani önceden 65 olan normal emeklilik yaşı pratikte 67’ye çıkartılmıştı.

Artık LAS kapsamında 69 yaşına kadar çalışılabilecek.

Burada dikkat edilmesi gereken nokta; 67’den önce ne kadar yıl erken emekliye ayrılınılırsa emekli aylığı o kadar azalıyor ve ne kadar geç emekliye ayrılırsa o kadar çok yükseliyor ve tam emeklilik aylığına şimdi 67 yaşında iken ileride de 69 yaşında ulaşılabiliyor.

İsveç’te emekli olamadan vefat edenlerin birikmiş genel emeklilik tasarrufu paraları diğer emekli olacaklara dağıtılıyor. Yani onunla birlikte emeklilik havuzunda birikmiş parası havuzdaki diğerlerine pay ediliyor ve ailesine miras olarak kalmıyor !

Ne diyelim ?

Bu hiç iyi olmadı ve sosyaldemokratlara hiç yakışmadı.

Tabii ki isteyenin ve gücü yerinde olanın daha uzun çalışmaya hakkı olmalıdır. Ama ortalama yaşam süresi herkes için -örneğin işçilerin ki artmıyor ki.

Bundan en çok ortalama yaşam süresi diğerlerine göre daha kısa olan işçiler ile genel anlamda yaşam süresi İsveçlilere göre çok daha kısa olan özellikle Avrupa dışı göçmen kökenliler olumsuz etkilenecek.

Bunların da ötesinde “nasip olursa” 2023 yılında 61 yaşımı doldurduğumda “ön emekliye” ayrılmayı şimdiden planlamış olan “ben fakiri” etkileyecek !

TANER YILDIZ

Bir Cevap Yazın