Stockholm’da artık babayiğitler değil parayiğitler ev alabilecek !

Yeni konut kredisi yasası çıktı !

Konut kredisi şartlarını sertleştiren yeni yasal düzenlemeyle İsveç’te ev almak çok daha zorlaştırıldı. Özellikle toplu parası olmayan, mirasa konmayan, düşük gelirli göçmen kökenlilerin, yalnız yaşayanların ve emeklilerin Stockholm’da ev sahibi olması neredeyse imkansızlaştırıldı.

Stockholm’da artık her babayiğit ev alamayacak. Çünkü bu babayiğitlerin ev alabilmesi için ayrıca parayiğit olmaları da gerekiyor.

İsveç halkının 3 trilyon krondan fazla konut kredisi borcu var !

İsveç hükümeti aşırı artan konut kredisi yüzünden dağ gibi büyüyen hane halkı borcundan çok korktu ve başını alıp giden yüklü konut kredisi borçlanmasına iki yıl içinde ikinci kez gem vurdu.

Hükümet konut kredilerindeki artışı yavaşlatmak amacıyla 2016 Haziran ayında çıkarttığı bir yasayla borcun amortismanı şartını (faiz dışında ayrıca borcun anaparasının belli bir oranının da her ay taksitle ödenmesi zorunluluğu) getirmişti.

Ancak bunun umduğu gibi konut kredilerini yavaşlatmada ve şişirilmiş konut fiyatlarını düşürmede pek etkili olmadığını görünce, Finans Teftiş Kurumu’nun (Finansinspektion) önerisi doğrultusunda yeni bir ek yasa daha çıkartıp, yüksek tutarlı konut kredisi almayı zorlaştırdı.

Yeni konut kredisi yasasıyla konut fiyatlarının çok yüksek olduğu özellikle Stockholm’da ev almak kimi gruplar için artık neredeyse imkansızlaşacak !

* Yeni yasa konut kredisinde hangi yeni şartı getiriyor ?

Artık bankadan alınan konut kredisinin, hane halkı yıllık brüt gelirinin (vergi kesintisi öncesi maaş) 4,5 katından fazla olması halinde borç anaparasının yıllık yüzde 1’ni, borç bu seviyenin altına düşene kadar her ay ödenmesi (amorti edilmesi) zorunluluğu getirildi.

* Yasanın pratikte vatandaşa etkisi ne olacak ?

Bu yeni uygulamayla aslında yıllık gelire bağlı olarak konut kredisine üst sınır getiriliyor. Bu, ayda brüt 25 bin kr maaşı olan (yıllık geliri 300 bin kr) birisinin bankadan en fazla 1 milyon 350 bin kron konut kredisi alabileceği anlamına geliyor. (25000x12x4,5= 1.350.000, yani yıllık gelirinin 4,5 misli)

İsveç’te bir ev satın alınırken en fazla konutun piyasa değerinin yüzde 85’i kadar ipotekli banka kredisi alınabiliyor.

2016 Haziran’da da çıkan önceki yasa gereğince konut borcu anaparası, konutun piyasa değerinin yüzde 70’ni aştığı takdirde borcun yüzde 2’si ve bu oranın altına düştükten sonra da yüzde 50’sinin altına ininceye kadar yüzde 1’inin taksitle ödenmesi zorunluydu.

Şimdi yeni çıkan yasaya göre 1 Mart 2018 den itibaren bu oranların dışında ayrıca konut kredisi borcu, hane halkı yıllık gelirinin 4,5 katını geçtiği takdirde ek olarak yüzde 1’inin daha bu seviyenin altına gelinceye kadar ödenmesi zorunlu olacak.

Yani bu yeni uygulamayla borç faizi dışında ayrıca borç anaparasının yüzde 3”ünün de her yıl taksitle ödenmesi gerekiyor.

Örneğin; aylık kazancı 25 bin krondan yıllık brüt geliri 300 bin kr olan ve yüzde 15 ön peşinatını (300 bin kr) kendi parasıyla, yüzde 85’ini de (2 milyon) konut kredisiyle 2 milyon 300 bin krona bir ev satın alan birisinin banka borcu evin piyasa değerinin yüzde 70’inden fazla olduğu için borcunun yılda % 2’sini ve bu borç tutarı yine hane gelirinin 4,5 mislini aştığı için ayrıca % 1’ni, borç anaparasını bu oranların altına düşürene kadar ödemesi gerekiyor.

Bu ev sahibi halen faiz dışında ödediği 3.333 kron anapara taksidine ek olarak ayrıca 1 Mart 2018’den itibaren 1.667 kron daha anapara taksidiyle her ay toplam 5.000 kr borç anaparası taksidi ödeyecek.

Yani 2 milyonu banka borcuyla, 2 milyon 300 bin krona ev satın alan birisinin aylık konut gideri taksidini tutarı: 3.333 kr faiz (ortalama % 2), 3.333 kr amortisman (%2), 1.667 ek amortisman (% 1) olmak üzere her ay 8.333 kron olacak. Ayrıca ortalama aylık 5.000 kron aidatla birlikte toplam konut gideri 12.300 krona çıkacak.

Halbuki aynı evin konut gideri son iki değişiklikten önce amortisman zorunluluğu olmadığı için 3.333 kron faiz ve 5.000 kr aidat olmak üzere toplam 8.300 kr idi !

* Konut kredisi kuralı niçin sertleştirildi ?

Özellikle büyük kentlerdeki konut sıkıntısı ve düşük konut kredisi faizinden dolayı iyice şişirilen konut fiyatları nedeniyle hane halkı borcu katlanarak aşırı biçimde arttı. Bu sert kurallar yardımıyla insanların daha fazla borç yükü altına girmelerine engel olunmak ve aşta Stockholm’dakiler olmak üzere başını alıp giden konut fiyatları ve konut kredileri frenlenmek isteniyor.

* Yeni uygulama önceden alınmış konut kredilerini de etkileyecek mi ?

Hayır etkilemeyecek !

Bu yeni kredi şartı sadece 1 Mart 2018’den sonra alınacak olan konut kredileri için geçerli olacak. Daha önce alınmış olanları kapsamayacak.

* Yeni kredi şartı kimleri kapsayacak ?

Yemi konut kredisi almak isteyen tüm özel şahısları kapsayacak.

* Hangi kazançlar gelir olarak sayılacak ?

Vergi beyannamesinde bildirilen vergi kesintisi öncesi kazançlar gelir olarak sayılacak. Bunun dışında bankaların alınacağından emin oldukları ve sürekliliği olan çocuk parası, öğrenim yardımı, burs ve benzeri imkanlarda gelir sayılabilecek.

* Ev tamiratı için alınacak kredileri de kapsayacak mı ?

Evet kapsayacak !

Eğer örneğin yeni banyo ya da mutfak yaptırmak için mevcut konut kredisi üzerine yeni kredi çekildiği takdirde bu borç yeni şart kapsamında geri ödenecek.

* Yeni yapılmış bir konut alındığın da ne olacak ?

Yeni yapılmış bir konutu ilk alanlar, önceki amortisman şartında olduğu gibi bu ilave şarttan da 5 yıl süreyle muaf olacak.

Ancak ayrıca bir başka konut daha (örneğin yazlık kulübe) alındığı takdirde yeni yapılmış konut kredisi toplam kredi üst sınırına dahil edilecek.

* Banka değiştirildiğin de ne olacak ?

Bu yeni kurak yürürlüğe girmeden alınmış olan konut kredisi bu yeni şarta tabi olmadan bir başka bankaya aktarılabilecek.

* Bankalar bu yeni şarta uymak zorundalar mı ?

Evet uymak zorundadırlar.

Fakat önceden de olduğu gibi hastalık ya da ölüm durumlarında kimi istisnalarda bulunabilirler. Yine bankalar kredi verme kurallarını ve teminatını daha da sertleştirebilirler. Zaten şimdiden çoğu banka yıllık gelirin 5 mislinden dazla kredi vermiyorlar.

* Yeni konut kredisi şartından en çok kimler etkilenecek ?

Bu yeni getirilen sert şartlardan özellikle Stockholm’da yaşayan ve konut kredisi alacak olanların yüzde 30’u olumsuz anlamda etkilenecekler. Eğer konut fiyatları maaşlara göre daha hızlı yükseldiği takdirde bu oran daha da artacak.

Öncelikle büyük şehirlerde yaşayan ve ilk kez ev alacak olan gençler, dargelirliler, düşük gelirli göçmen kökenliler, yaşlı emekliler ve yalnız yaşayan bekarlar bundan olumsuz anlamda etkilenecekler.

Ne diyelim ?

Kapitalizm işte böyledir !
Ne kadar ekmek o kadar köfte demektir !
Bana sorarsanız bu şartlar da en iyisi eğer bulabilirseniz kiralık bir evde oturmaktır !

TANER YILDIZ

Bir Cevap Yazın