İsveç yeni yıla hangi yeni yasalarıyla girdi ?

İsveç her yıl olduğu gibi bu yılda da yeni bir yıla pek çoğu yılın ilk gününde yürürlüğe giren ve hemen hemen her kesimi etkileyen bir dizi yeni yasayla girdi.

İsveç’in “mavi kaplı” kalın kanun kitabını birkaç sayfa daha kalınlaştıran yeni yasaların vatandaşları etkileyen belli başlıcaları:

Dar gelirlinin eline biraz daha fazla para geçecek.

Yıllık kazancı 240.000 kron (aylık 20 bin) civarında olan dar gelirli bir çalışanın eline 1500 kr daha fazla geçecek. Bu yeni vergi indiriminden asgari emekli maaşı alanlar (garantipension) hastalık yapanlar (sjukskrivna) ve çocuk izinli olarak evde kalan ebeveynler de (föräldralediga) yararlanacak.

• Emeklilerin eline daha fazla para geçecek.

Emekliler ile çalışanlar arasındaki vergi uçurumu azaltılacak ve böylece emeklilerin eline maaşlarının tutarına göre artan ya da azalan oranda daha fazla para geçecek. 2021 de her emeklinin eline sanki emekli maaşına zam yapılmış gibi az ya da çok bir fazladan para geçecek.

• 65 yaşından büyük çalışanlara vergi kolaylığı tanındı.

65 yaşını doldurmasına rağmen hala çalışanlar daha az vergi ödeyecek. Ayda brüt 21.000 kr kazanan bir yaşlı çalışandan ayda 800 kr daha az vergi kesilecek. Eğer bu yaşlının aylık kazancı 58.000 kr ise o zaman ayda eline 2.300 kr daha fazla para geçecek.

• İşsizlik parası daha çok ve daha kolay alınacak.

Korona nedeniyle getirilen İşsizlik kasasını (A-Kassa) daha kısa sürede kazanma (en az 12 ay süreli üyelik yerine 3 aylık üyelik) ve daha kolay yararlanma (daha kısa çalışma süresi /ayda 420 saat) kuralları ile ayda brüt 33 bin krona (net 18.500 kr) kadar daha yüksek İşsizlik parası alma hakkı 2 yıl daha uzatıldı.

• Öğrenim kredisi 1.000 kr artırıldı

Daha önce bir işte çalışmış olanlara verilen geri ödemeli öğrenim kredisi (studielån) aylık 1.000 kr artırıldı.

• TV ücretinde kişi başına yılda 67 kr indirim yapıldı.

En fazla kişi başına yıllık 1.329 kron olan ve 18 yaşını dolduran herkes tarafından ödenen TV ücretinde (tv avgift) 67 kr indirim yapıldı.

İsveç’te 18 yaşından büyük herkes TV ye baksa da bakmasa da evinde TV si olsa olmasa da devlete yıllık gelirinin yüzde 1’ini TV ücreti ödemek zorunda.

Yıllık geliri 133 bin krından yüksek olanlar ise ancak gelirlerinin 132.990 kronluk bölümünün yüzde 1’ni ödemekle yükümlüdür.

Yani 18 yaşını her kişi kaç kron kazanırsa kazandın her yıl devlete en fazla 1.329 kron TV ücreti ödemektedir.

İsveç’te ev temizliğine ödenen para vergiden düşülebilir.

• RUT kesintisi tavanı 75.000 krona yükseldi.

Basit ev işlerinde düşülebilen RUT vergi kesintisi (RUT avdrag) tavanı yıllık 50 binden, 75.000 krona yükseltildi. Kapsamı genişletildi.

Artık; çamaşır yıkatma, evde mobilya montajı ve döşemesi yaptırma, mobilya eşyayı taşıtma (çöpe atma, depoya kaldırma, bir pazarına ya da ikinci dükkanına götürüp getirme) ağaç kestirme ve ev gözetimi (postaya bakma, çiçekleri sulama, çeşme ve klozetleri temizleme) hizmeti satın alma giderlerinde de RUT kesintisi yapılacak.

RUT kesintisi sadece ustalık gerektirmeyen ev işlerinde harcanan el emeği giderinin yüzde 50 si için geçerlidir.

Örneğin; ev temizliği, kar kürümesi, çim biçilmesi, evde çoçuğun yanında geçici kalınması, ders yardımı yapılması, giysi, perde, çarşaf, koltuk yüzü yıkanması, ütülenmesi ve tamir edilmesi, giysilerin gardropa yerleştirilmesi, perdelerin yerlerine takılması, ampul ve sigorta değiştirilmesi, ayakkabı fırçalanması, ev taşınması, ev eşyası paketlenmesi, taşınma sırasında mobilyaların sökülmesi tekrar takılması, ödenmesi, eşyayı taşıyan şöföre ya da hamala ücret verilmesi, bir kimsenin kişisel temizliğinin yapılması ( banyo, traş vb) giydirilmesi ve soyundurulması, dışarıda gezdirilmesi, alışverişinin ve yemeğinin yapılması, yüksek sesle gazete ve kitap okunması, yemeğinin yedirilmesi, faturalarının ödenmesi, sağlık ocağı, banka, mağaza gibi yerlere götürülmesi, beyaz eşya (buzdolabı, çamaşır ve kurutma makinası fırın, ocak, buzluk, mikro fırın, davlumbaz) tamiratı, bahçe işleri ve benzeri basit ev işleri.

Özel konutun dış duvarlarının boyanma ya da onarımı için harcanan el emeğinin yüzde 30 u ROT kesintisi (ROT avdrag) olarak vergiden düşülebilir.

• ROT kesintisi kapsamı genişletildi.

Sahip olunan bir konutun onarımı için harcamasında yapılan ROT kesintisi (ROT avdrag) kapsamına; konuta güneş enerjisi taktırma, garajına elektrikli araç için güneş enerjili şarj santrali kurdurma da alındı ve bunlar için ROT kesinti tavanı 50.000 krona kadar çıkarıldı.

ROT kesintisi tavanı yıl ve kişi başına 50.000 krondur ve ustalık gerektiren konut tamiratı işlerinde geçerlidir.

Örneğin; ahşap taban, tavan ve duvar döşemelerini değiştirme ya da tıraşlama, fayans ve çini işleri, kapı, pencere, pencere camı, kapı kilidi, mutfak dolaplarını değiştirme ya da tamir etme ve boyama, çatı kiremitleri, yağmur olukları vb değiştirme, tamir etme ve temizleme, badana ve duvar kağıdı işleri, dış duvar kaplamaları, konuta ait balkon, teras, merdiven ve giriş kapısı işleri, evin asbest ve radon gazından arındırılması, haşerat hasarlarının onarılması, onarım için iskele kurulması ve sökülmesi işlerinde ödenen el emeği giderlerinin yüzde 30 u Rot kesintisi olarak vergiden düşünür.

RUT ve ROT kesintileri sadece el emeği için geçerlidir. Malzeme alımı ya da kiralamasında geçerli değildir.

Böyle bir elektrikli otomobil alana İsveç devleti 70 bin kron para veriyor !

• Elektrikli araç satın alanlara 70.000 kr destek verilecek

Çevre dostu araç satın alanları ödüllendirmek ve çevre düşmanı aracı olanları da cezalandıran Bonus -Malus sistemi kapsamında verilen yıllık 60.000 kronluk devlet desteği 70. 000 krona çıkarıldı.

Dünyanın en güçlü sadece birkaç pasaportundan biri olan ve vatandaşına sadece 400 krona satılan İsveç pasaportuyla dünyanın 186 ayrı ülkesine vizesiz girilebiliyor !

• Pasaport ücretine zam yapıldı.

Dünyanın en güçlü pasaportu olan ve sanırım 187 ülkeye vizesiz giriş yapılan 5 yıl süreli ve çok değerli İsveç Pasaportunun ücreti 350 krondan 400 krona çıkarıldı.

• Konut karı erteleme faizi sıfırlandı.

Konut satışı karı için (daha pahalı bir konut satın alınsa bile) ödenmesi gereken kazanç vergisini erteletme faizi (uppskovsränta) sıfırlandı. Daha önce ertelenen tutarın yüzde 0,5 oranında her yıl erteletme vergisi ödeniyordu.

İsveç’te konutunu satan ve bu satıştan elde ettiği karı/ rantı cebine atmak isteyen herkes kar ettiği tutarın yüzde 22 sini İsveç devletine vergi olarak öder. Örneğin evini satarak 500 bin kron kar eden birisi bunun 110 bin kronunu devlete vergi olarak ödemekle yükümlüdür.

• Genç suçlulara ev hapsi verilebilecek

Hapis ya da ıslahevi cezası verilemeyen genç suçlular, ayaklarına elektronik kelepçe (fotboja) takılarak ev hapsinde tutulabilecek. Belli semtte, yerde ya da mekanda bulunmaktan alıkonulabilecek. Örneğin geceleri ya da tatil günleri evde kalmak zorunda olacaklar.

Örneğin Tensta’da oturan bir gence; Kista ya da Solna daki alışveriş merkezlerine ya da bu semtlere belli gün ya da saate girmesi veya şehir merkezindeki örneğin Kungsträdgården parkında hafta sonunda dolaşması yasaklanabilecek !

• Ruhsatsız silah cezası 7 yıla yükseltildi.

Ağır ruhsatsız silah suçunda (vapenbrott)aranan şartlar yumuşatıldı. Daha önce ağır sayılmayan ve cezası az olan bazı suçlar artık “ağır suç” olarak sayılacak ve ona göre cezalandırılacak. Ruhsatsız silah kullanma / ruhsatsız silahla suça karışmanın azami cezası 7 yıla çıkacak.

• Park cezası ödenmeyen otomobil kullanılamayacak.

5.000 krondan fazla ödenmemiş park cezası (felparkeringsavgift) borcu olan araçlar trafiğe çıkamayacak. Eğer borç en geç 6 ay içinde ödenmezse polis gelip bu aracın plakasını sökecek !

İsveç’te bazı kişiler birkaç bin kron karşılığında anlaştıkları yoksul garibanları paravan olarak kullanarak otomobillerini onun üstüne yazdırıyorlar ve bu şekilde yedikleri yüzbinlerle kronluk cezayı ve onbinlerce kronluk trängselskatt (şehre giriş vergisi) ödemeyip üstüne yatıyorlardı.

Garibanlardan parayı alamayan poliste hiçbir şey yapamıyor ve bu üçkağıtçılar bu üçkağıtçılıklarını istedikleri kadar sürdürebiliyordu. Bu yeni yasayla artık bunu yapamayacaklar !

• Para cezasını ödemeyen hapse atılacak

Bir suç işlediği için yediği adli para cezasını (böter) ekonomik durumu ödemeye uygun olmasına rağmen ödemeyen kişinin para cezası hapis cezasına daha kolay dönüştürülecek.

Yani bu zamana kadar bu borcunun üstüne yatanlar artık bundan sonra Halis’te yatacaklar !

• Benzinli ve dizel araç vergisi artırıldı.

Benzinli ve dizel araçlar için ödenen yıllık araç vergisine 1 Nisa’n 2021 sen itibaren kimi araçlarda yüzde 50 ye varan zam yapılacak. Ancak buna karşın önümüzdeki 2 yıl için akaryakıt vergisi dondurulacak.

• Hizmet aracı kullanmak pahalandı

İşte kullanılan hizmet araçlarından (tjänstebil) alınan vergi 1 Haziran 2021 den itibaren yüzde 30 oranında artırılacak.

Örneğin 350.000 kr değerinde olan bir hizmet aracına binmek yıllık 9.000 kron daha pahalı olacak.

Bankalara nakit bulundurma ve alma zorunluluğu getirildi.

İsveç halkının yüz milyarlarca kronluk mevduatını tek kuruş faiz ödemeden bedavaya kullanan, aşırı kar etmelerine rağmen daha da çok kar etmek için neredeyse şubelerinin tamamını kapatan ve açık tutulanlarda da nakit para bulundurmayan bankalar 1 Ocak’ 2021 den itibaren müşterileri için nakit bulundurma zorunda oldular.

Geçel yıl çıkarılan ama 1 Ocak’ta yürürlüğe sokulan yeni yasa uyarınca; İsveç para piyasasına hakim olan 4 İsveç bankası ( SEB, Swedbank, Handelsbank, Länsförsäkringar ) ile 2 yabancı banka (Nordea ve Danske Bank) bankomatlar ve şubeleri aracılığıyla müşterilerine nakit para çekme ve hesabına nakit para yatırma olanağı tanımak zorundalar.

Ne diyelim ?

El ile gelen düğün bayram derler !

Yeni yasalar gerçek bir hukuk devleti olan ve sadece önceden hem Meclis’te hem de kamuoyunda uzun uzun tartışılarak ve her kesimin görüşü alınarak ve yine her kesimin çıkarları da korunarak usulüyle çıkarılan yasalarla yönetilen İsveç’e uğurlu olsun.

Böyle demokratik usüllerle çıkarılan İsveç yasaları; bir kişinin ağzından çıkanın yasa sayılan, yasaları halktan habersiz olarak tartışılmadan geceyarıları yangından mal kaçırır gibi kağıt üstünde çıkarılan hatta bazıları ertesi günün sabahına kalmadan gecenin bir yarısı yatağından kalkan pijamalı Cumhurbaşkanınca imzalanıp onaylanan, halkın değil sadece yandaşların ve türedi zengin işadamlarının çıkarlarını koruyan, halkı çok yoksul ve çok gariban olan ve tek adamın keyfine göre keyfilikle yönetilen tüm ülkelere olsun !

Bu yeni yasalar ve uygulamaları hakkında daha geniş bilgiler hükümetin ve ilgili kurumların internet sayfalarından alınabilir.

TANER YILDIZ

İsveç yeni yıla hangi yeni yasalarıyla girdi ?” üzerine 7 yorum

  1. Hakki

    Bilgilendirme için teşekkür ederim. Son yorumunuzun altına da imzamı atarım. Saygılarımla

  2. Habibe

    Çok teşekkürler bilgiler için, pasaporta en son 400 vermiştik, bizlm burda 400+ olmalı, Isveç devletine verdiğimiz ceza paralarına bile üzülmem, vergi gibi düşünürüm, yine bize yakınlarımıza dönüyor. Darısı Tr’mizin başına. Selamlar Umeå ‘dan.

    1. Teşekkür ederim Habibe hanım. İsveç pasaportunun ücreti 1 Ocak 2021 den önce 350 kron idi, şimdi 400 kr oldu.

      Ancak İsveç kimlik kartı (id kort) ücreti önceden de 400 kron idi.

    1. Suat

      Çok teşekkür ederim. İlgiyle takip ediyorum yazılarınızı. Çok güzel bir bilgilendirme portalı.

Bir Cevap Yazın