İsveç yaz tatiline yeni yasalarla girdi !

1 Temmuz’dan itibaren İsveç’te neler değişiyor ?

İsveç’te 1 Temmuz demek yeni yasa ve yeni yönetmelikler demektir !

İsveç’te yasalar ve yönetmelikler bir geceyarısında aniden çıkarılarak ve insanları apansız yakalayarak o sabahtan itibaren hemen yürürlüğe konmazlar.

İsveç’te yasalar bazen aylar bazen de yıllarca süren hazırlıklar sonucunda öncelikle bundan etkilenecek olan kesimlerin görüşleri alınarak, uygulayıcı kurumlara danışılarak çıkarılır ve yine vatandaşlar ve kurumlar hazırlıksız yakalanarak mağdur olmasınlar ve ortaya çıkacak yeni duruma uyum sağlasınlar diye hemen değil aylarca ya da bazen 2-3 yıl sonra ama genellikle ya 1 Ocak’tan itibaren ya da 1 Temmuz’dan itibaren uygulamaya konulurlar.

Sarı saçlı ve mavi gözlü sarışın İsveç’in yasaları sarı yazılı ve mavi kaplı “Sveriges Rikes Lagar” adlı kalın kanun kitabında toplanıyor !

İşte bu yılın 1 temmuzunda uygulamaya konulan onlarca yeni yasa ve yönetmelik değişikliklerinden bilmenizde fayda olan bazıları:

• İsveç’te çok eşlilik ve yakın akraba evliliği artık hiç tanınmayacak
İsveç’e yerleşmeden önce başka ülkelerde, o ülkelerde geçerli yasalara uygun olarak yapılmış evliliklerde dahil olmak üzere İsveç artık çok eşliliği ve yakın akraba evliliği tanınmayacak. İsveç kurumlarında bu türden evliliklerin 1 temmuzdan itibaren geriye dönük biçimde hiç bir geçerliliği olmayacak.

Ancak daha önce İsveç’te resmî kayda geçirilmiş olan çok eşlilikler ve yakın akraba evlilikleri bundan muaf tutulacak. Kadınların hak ve miras mağduriyetinden kaçınmak için de özel durumlarda istisnai muafiyet tanınacak.

– Örneğin Ortadoğulu ya da Afrikalı bir müslüman dini nikahlı 4 karısına 1 temmuzdan itibaren kendi üstünden oturum izni alamayacak. Bunlardan sadece birisiyle evli sayılacak.

– İsveç’te çokeşlilik ve alt-üst soy evliliği yasaktır.

Halen İsveç devleti İsveç’te serbest olan kuzen evliliğinini tanıyor. İlk sıradan kuzen de dahil, kuzenler arasında yapılmış bir evliliği yakın akraba evliliği olarak sınıflandırmıyor.

• Çocuk huzurunu ihlal suçu

Aile içi şiddete tanık olan çocuklara yönelik olarak “çocuk huzurunu ihlal etme” (barnfridsbrott) adlı bir suç tanımı yapıldı.
Buna göre artık 1 temmuzdan itibaren çocuğun tanıklığında ya da yanında aile içi şiddet ya da cinsel suç işlenmesi, yapana ceza verilmesini gerektiren ve çocuk için davacı olma, adli yardımdan yararlanma ve tazminat hakkı doğuran bir suç oldu.

Çocuk huzurunu ihlal suçunun cezası 2 yıla kadar hapis, suçun ağır olması halinde de en az 9 ay ve en fazla 4 yıl hapis olacak.

– Örneğin evin oturma odasında oğlunun tanıklığında karısını evire çevire döven hanzo bir baba bu suçtan aldığı ceza dışında bir de bu suçu oğlunun gözü önünde işleyerek onu da huzursuz yaptığı için ikinci bir hapis ceza daha alacak ve ayrıca oğluna da tazminat ödemekle yükümlü olacak.

– Çocuğun babasının annesine karşı cinsel suç işlerken ya da annesini yatak odasında döverken bunu gözleriyle görmesi şart değil. Bu durumda annesinin acı içinde attığı çığlıklarını korkudan kapısını kapattığı kendi odasında işitmesi de yetecek.

• Yüksek sesle müzik çalana para cezası
Artık polis yerinde ve anında örneğin otomobilinde yüksek sesle müzik çalarak başkalarını rahatsız edenlere 1.000 kron ve su skoterlerini başkalarını rahatsız edecek şekilde pervasızca sürenlere 1.500 kron para cezası kesecek.

Sıgarasını kendi saranlarda vergi ödeyecek
Hazır sıgara ile tütün arasındaki vergi farkı kaldırılarak ikisinden de eşit tütün vergisi alınacak. Böylece sıgarasını evde kendi sararak ucuza getiren tiryakilerin artık bunu “ucuza getirmek” için yapmasının bir anlamı kalmayacak.

• Geçici ek konut kirası yardımı
Çocuklu ailelere normal konut kirası yardımı dışında ekstra olarak yıl sonuna kadar Temmuz – Aralık 2021) ek kira yardımı yapılacak. Alınan kira yardımının yüzde 25 i oranında yapılacak olan yardımı alabilmek için ayrıca bir başvuruda bulunulmayacak. Bu yardımı ödeyen Försäkringskassa (Sosyal Sigorta Kurumu) bunu otomatik olarak hesaplayacak.

– Örneğin halen ayda 4 bin kron kira yardımı alan dar gelirli ve üç çocuklu bir aile ayda 1000 kr ek ödenekle bu yıl sonuna kadar ayda 5000 kr alacak.

• Emeklilik yaşı 2027 de yükselecek
Şimdi 65 olan genel emeklilik yaşı 2027 yılından itibaren 67 yaşına yükseltilecek.

• Emekli derneklerine ekstra destek
İsveç’te çocuksuz kimselerin mirası aktarılan ve bu paraları sadece çocuk, genç ve engellilere yönelik projelere dağıtan İsveç Miras Fonu’nun (Almännna Arvsfonden) bu para desteklerinden artık bu gruplar dışında emekli örgütleri de yararlanacak.

Tutukluluk süresine sınırlama
Bir zanlı en fazla 9 ay, eğer 18 yaşını doldurmamışsa en fazla 3 ay tutuklu tutulabilecek. 18 yaşının altındaki tutukluların personel ya da başka birisiyle günde en az 4 saat bir arada olma hakkı verilecek.

Yabancıların sıkı kontrol edilecek
14 yaşını doldurmamış tüm yabancıların ülke içi “yabancı denetimlerinde” fotoğrafının çekilmesine ve parmak izninin alınmasına imkan tanındı.

Şüpheli Gönderilere el koyulacak
Gümrük idaresinin içinde silah, mermi ya da patlayıcı olduğundan şüphelendiği posta gönderilerine ve paketlerine el koyma yetkisi genişletildi.

Velayet uyuşmazlığı
Çocuğun velayet, konut ve ilişki kurmahakları güçlendirildi.

Belediye sosyal kurullarına gerekli gördüklerinde velisinin rızasını almadan ve velisi yanında olmadan çocukla tek başına görüşme ve dinleme fırsatı verildi.

Emlakçı denetimi artırıldı
Yasa gereği emlakçı şirketlere kayıt yaptırma ve denetime açık olma zorunluğu getirildi. Emlakçılar artık taşınmaz alım satımı yapabilmek için bir dizi şartı karşılamakla zorunlu olacaklar.

• LGBTİ kişiler
İsveç Gençlik ve Sivil Toplum İşleri Kurumu’na (MUCF), genç LGBTQI kişilere buluşma yerleri olanağı sağlamaları için buna yönelik çalışmaları özendirmek ve desteklemek için vakıf ve dini örgütlerde içinde olmak üzere sivil toplum kuruluşlarına hibe şeklinde para yardımı yapacak.

Drone uçuranlara yaş sınırı
Drone uçurabilme yaşı 16 dan 15 e indirildi. Ancak oyuncak olarak sınıflandırılmış olan droneler için bu yaş sınırı uygulanmayacak.

Su skoteri sürmek için ehliyet alınacak.
Su skoterinin ehliyetle sürülmesi için ilk adım atıldı. 1 Temmuz’dan itibaren su skoteri ehliyeti kursları verilmeye başlanacak. 1 Mayıs 2022 den itibaren de sürücü belgesi olmayan birisi su skoteri süremeyecek.

• Elektrik üretenden vergi alınmayacak
Örneğin güneş enerjisiyle kendi ihtiyacı için elektrik üretenlere vergi muafiyeti tanındı.

Özel hizmet otomobili vergisi artacak
İşinde hizmet otomobili ayrıcalığından yararlananların ödedikleri aylık yararlanım vergisi (förmånskatt) artırıldı.

– Örneğin bir Volvo 60 C şehir cipinde 700 kr artışla 2.900 krona ve elektrikle çalışan Polestar 2 otomobilinde de yine 700 kr artışla 3.000 krona yükselecek.

– Bu yasanın amacı özel otomobil sahibi olanlarda ile hizmet otomobilleri kullananlar arasındaki maliyet farkının ortadan kaldırılarak nakit maaşa yansımasında adillik sağlanması.

Öğrenciler istediği kadar çalışabilecek
Salgın nedeniyle devlet bursu ve öğrenim yardımı (CSN) akan öğrencileri yıllık kazanç sınırı (fribelopp) geçici olarak yıl sonuna kadar uzatıldı.

Yıl sonuna kadar öğrenciler hem hiç bir üst kazanç sınırı olmaksızın çalışarak istediği kadar para kazanacak hem de aynı dönem için burs ve öğrenim yardımını alacak.

Ne diyelim ?

İsveç geçen yılda eski ya da yeni “çocuk gelinli çocuk evliliklerini tanımadığını açıklamış ve İsveç’te yaşayanların yurtdışında çocuk evlililiği yapmasını da tümden yasaklamıştı.

Özellikle Ortadoğulu ve Afrikalı müslüman erkekler arasında yaygın olan çok eşlilik ve yakın akraba evliliklerinin İsveç dışında ne zaman nerede hangi gerekçeyle yapılmış olursa olsun geriye dönük olarak tümüyle tanınmayıp geçersiz sayılması, İsveç’e yakışan ve kadının onurunu koruyan ve eşitlik hakkına saygı duyan sevindirici bir yasa değişikliğidir.

TANER YILDIZ

İsveç yaz tatiline yeni yasalarla girdi !” üzerine bir yorum

Bir Cevap Yazın